Het 1e studiejaar

Colleges en workshops

Algemeen

Het eerste jaar staat in het teken van ‘De mens en de persoonlijkheid’ of het psychologische niveau.
De colleges weerspiegelen deze studiefase doordat de verschillende manieren van kijken naar de persoonlijheid en de basisvakken psychologie in colleges gedoceerd worden, terwijl de trainingen dit weerspiegelen, enerzijds door de training ‘Persoonlijke Groei en Ontwikkeling’, anderzijds door over te gaan in het onderwerp ‘Ondersteunende Gespreksvoering’.
Het onderdeel ‘Persoonlijke Groei en Ontwikkeling’ (PGO) is een zeer belangrijk onderwerp waarin alle aandacht zal zijn voor de hulpverlener en voor diens manier van in het leven staan. Wil men een hulpverlener worden of anderen bijstaan bij levensvragen en levensproblematiek, dan is het ons inziens uitermate belangrijk dat deze hulpverlener kennis heeft over de eigen persoonlijkheid en hiermee kan omgaan.
Dat betekent dat de Academie de persoonlijkheid van de mens ziet als een instrument en niet als het wezenlijke deel van deze mens. De persoonlijkheid wordt dan ook uiteindelijk het instrument waarmee ‘de ander zichzelf kan leren helpen’, wat de basisvisie van de opleiding is.
Het onderdeel PGO zal door de gehele vier jaren van de opleiding een plaats hebben.

Doelstelling

In het theoretische gedeelte van dit jaar vindt een kennismaking plaats met de psychologische en therapeutische hoofd- en aanvullende benaderingen.
Tevens worden de basisvakken aangeboden die voor het begeleiden belangrijk zijn, zoals communicatieleer en groepsdynamica.

Werkdoelen

De hoofdbenaderingen komen aan de orde in de onderstaande leereenheden. Binnen iedere leereenheid worden één of meerdere collegedagdelen gegeven.

• Ontwikkelingspsychologie
  • Kindertijd
  • Adolescentie
  • Identiteitsontwikkeling
• Persoonlijkheidsleer
  • Freudiaanse persoonlijkheidsleer
  • Jungiaanse persoonlijkheidsleer
  • Lievengoed
  • Ken Wilber
  • Rogers, Assagioli, e.a.
  • Het Enneagram
  • Karakterstructuren
  • De persoonlijkheid vanuit spiritueel perspectief
• Sociaal-culturele benadering
  • Socialisatie
• Psychodynamische benadering
  • Klassieke en eigentijdse psychoanalyse en psychoanalytische psychotherapie
• Sociaal-psychologische benadering
  • Groepsdynamica
• Bijzondere vormen van begeleiding
  • Palet van de Psychologie
  • Waarderingstheorie : Zelfkennis Methode
  • Gestalttherapie
  • Cognitieve therapie
  • Voice Dialogue en subpersoonlijkheden
  • Transactionele Analyse
  • Integrale Therapie
• Algemeen
  • Algemene Communicatieleer
  • Cliëntgerichte Gesprekstherapie

Persoonlijke Groei en Ontwikkeling - 1e Deel

Een essentiële voorwaarde voor hulpverlenen is dat men met mensen kan omgaan, contact kan leggen, dit in stand kan houden en verdiepen, zodat een vertrouwensrelatie ontstaat.
Deze training heeft tot doel het scheppen of verfijnen van een therapeutische basishouding. Hiertoe wordt bij de student een bewustwording tot stand gebracht van de eigen gedragingen, mogelijkheden en grenzen, waarden en vooroordelen, behoeften en problemen. Een essentiële voorwaarde voor psychosociale begeleiding is dat men hiervoor de juiste houding heeft. Het gaat om eigenschappen als zelfinzicht, relationele vaardigheid en inlevingsvermogen. Deze eigenschappen zijn zo belangrijk, dat de ontwikkeling daarvan in deze training centraal staat en gedurende de hele opleiding aan de orde blijft komen.

Werkdoelen

Het meest persoonlijke aspect van de student staat centraal, namelijk zichzelf. Ieder groepslid werkt dan ook regelmatig aan persoonlijke leerdoelen.

• De gelegenheid wordt geboden de eigen denkbeelden, waarden, gevoels- en belevingswereld, sterke en minder sterke punten en geneigdheden die in het gedrag tegenover anderen een rol spelen, voor zichzelf te verhelderen, zich van de grondslagen daarvan bewust te worden en er in de praktijk op de juiste wijze mee om te gaan.
• Men leert luisteren, gevoelens en bedoelingen van anderen beter te begrijpen en zo het gedrag en de gevoelens van anderen en van zichzelf beter te begrijpen.

De volgende onderwerpen kunnen aan de orde komen:
Zelfonthulling, zelfbeeld, zelfvertrouwen, zelfverantwoordelijkheid, assertiviteit, eerste indrukken, vooroordelen, empathie, relaties, weerstanden, irritaties, tegenstellingen in zichzelf, zelfkritiek en feedback. Men wordt gestimuleerd om gebruik te maken van intuïtie.
Deze training heeft tot doel het scheppen of verfijnen van een therapeutische basishouding.

Ondersteunende gespreksvoering - 2e Deel

De training wordt nu al wat toegespitst op de individuele hulpverlening en heeft tot doel dat studenten vaardigheid krijgen in het voeren van eenvoudige hulpverleningsgesprekken. De basishouding van de toekomstige hulpverlener is belangrijk, het empathisch vermogen en evenzeer het echt leren luisteren naar de ander.

Deze training stelt de studenten in de gelegenheid om de tijdens de PGO training verworven relationele vaardigheden aan te vullen met communicatievaardigheden, deze te vergroten en te gebruiken in gespreksvoering.

Tijdens de volgende trainingsjaren van de studie worden deze vaardigheden en technieken steeds vergroot, verfijnd, verbreed en aangescherpt.

• Het gaat om het leren de eigen krachten van de hulpvragende te mobiliseren en te vergroten.
• Het basaal hanteren van gespreksvormen.
• Het leren herkennen, benoemen en omgaan met gevoelens en emoties, zoals angst, zwijgzaamheid, onverschilligheid, verdriet en agressiviteit.
• Houdings-, inhouds- en betrekkingsaspecten, daarbij gewaar worden van eigen mogelijkheden, grenzen en onmogelijkheden.
• Men leert de hulpvragende te stimuleren om problemen, gevoelens en gedachten uit te spreken, te verkennen en te verhelderen.
• Men leert te verduidelijken waarvoor de hulpvragende komt en of er ‘achterliggende’ hulpvragen zijn.
• Men leert het begin van een professionele beroepshouding aan.
• De student leert zichzelf als instrument te gebruiken en aanscherpen.
• De student leert te includeren of empathisch te identificeren en het inlevings-, invoelingsvermogen en het empathisch vermogen te vergroten.

Noot

De eerstejaars trainingen zijn geen therapie en dienen niet als zodanig gebruikt te worden. Indien tijdens de training aspecten van de persoonlijkheid aan bod komen die beter individueel uitgewerkt kunnen worden en niet in groepsverband, dan kan de student hiervoor gedeelte van de leertherapie benutten. Zie voor verdere informatie ‘Leertherapie’.